Co to jest płaca brutto? Wyjaśnienie pojęcia
Płaca brutto to całkowita kwota wynagrodzenia zapisana w umowie o pracę przed potrąceniem składek i zaliczki na podatek dochodowy. Nie jest to kwota, która trafia na konto pracownika. Wypłata „na rękę” to płaca netto, czyli brutto pomniejszone o obowiązkowe obciążenia.
Czym jest płaca brutto?
Wynagrodzenie brutto obejmuje całą kwotę należną za pracę przed rozliczeniem składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczki na podatek dochodowy PIT. Przy umowie o pracę właśnie ta wartość jest wpisywana do umowy i stanowi podstawę rozliczeń.
Oznacza to, że kwota podana w ofercie zatrudnienia lub dokumencie podpisywanym z pracodawcą zwykle nie odpowiada przelewowi otrzymywanemu co miesiąc. Na konto wpływa wynagrodzenie netto, potocznie nazywane pensją „na rękę”.
Dlaczego brutto jest wyższe niż netto?
Przed wypłatą pracodawca oblicza należne potrącenia i przekazuje je do właściwych instytucji. Różnica między kwotą brutto a netto wynika więc przede wszystkim z obowiązkowych składek oraz podatku, a nie z pomyłki przy wypłacie.
Na rozliczenie wynagrodzenia pracownika wpływają:
- Składki społeczne – emerytalna, rentowa i chorobowa.
- Składka zdrowotna – związana z ubezpieczeniem zdrowotnym.
- Zaliczka na podatek dochodowy PIT – przekazywana na poczet podatku od dochodu.
Po odliczeniu tych obciążeń powstaje wynagrodzenie netto. Jego wysokość może zależeć także od indywidualnej sytuacji pracownika, między innymi od ulg podatkowych, złożonych oświadczeń czy udziału w PPK. Z tego powodu samo podanie kwoty brutto nie zawsze wystarcza do określenia dokładnej wypłaty na konto.
Kto odprowadza składki od wynagrodzenia?
Przy zatrudnieniu na podstawie umowy o pracę pracodawca pełni funkcję płatnika. Oblicza należne kwoty, potrąca część obciążeń z wynagrodzenia brutto pracownika, a następnie przekazuje środki do ZUS oraz Urzędu Skarbowego.
Składki wynikające z zatrudnienia na etacie są obowiązkowe. Pracownik co do zasady nie może zrezygnować z ich opłacania w zamian za wyższą kwotę netto. Część obciążeń jest finansowana z wynagrodzenia pracownika, a część stanowi dodatkowy koszt pracodawcy. Dlatego całkowity koszt zatrudnienia ponoszony przez firmę może być wyższy niż kwota brutto wskazana w umowie.
Najprościej zapamiętać tę zależność:
- Brutto – kwota wynagrodzenia przed potrąceniami, wpisywana do umowy o pracę.
- Potrącenia – składki społeczne, składka zdrowotna i zaliczka na PIT.
- Netto – kwota wypłacana pracownikowi na konto.
Dlatego przy porównywaniu ofert pracy trzeba sprawdzić, czy podana kwota oznacza brutto, czy netto. W przypadku standardowej umowy o pracę kwota wskazana w umowie jest kwotą brutto, a ostateczna wypłata będzie niższa.
